عدم همکاری رانندگان با آمبولانس‌ها ممکن است به قیمت جان انسان‌ها تمام شود

چندی پیش معاون روابط عمومی سازمان اورژانس کشور با بیان اینکه به طور متوسط در کل کشور حدود ۱۰ درصد از تماس‌ها با سامانه ۱۱۵ مزاحمت تلفنی است به خبرگزاری "میزان" گفته بود که معاون حقوقی سازمان اورژانس کشور در حال تنظیم شکایت نامه برای برخورد قضایی با مزاحمین تلفنی است.

این گفت‌وگو را در شماره ۲۱۷ مجله حقوق ما بخوانید

"بابک یکتاپرست" معاون روابط عمومی سازمان اورژانس کشور، در گفتگو با خبرنگار مهر، به مشکلات تکنسین‌های اپراتور ۱۱۵ اورژانس اشاره می‌کند و می‌گوید: «نیروهای ما به صورت شبانه روزی آماده ارائه خدمات به هموطنان هستند، در حالی که معدود افرادی با تماس‌های بی مورد، برای همکاران ما ایجاد مزاحمت می‌کنند. وی با عنوان این مطلب که ما حق نداریم خط تماس مزاحم تلفنی را مسدود کنیم»، می‌افزاید: «طبق قوانین، ممکن است یکی از تماس‌های فرد درخواست کمک باشد. از همین رو، نمی‌توانیم شماره افراد را مسدود کنیم.»
از طرف دیگر به گزارش خبرآنلاین، معاون عملیات اورژانس، آمار عجیبی درباره مزاحمت‌های تلفنی ارئه می‌دهد و می‌گوید: ۱۷۵ بار مزاحمت تلفنی یک فرد برای اورژانس فقط در یک روز رخ داده بود. وی ‌همچنین تاکید می‌کند که برخی افراد بعد از این اتفاق‌ها ابراز پشیمانی می‌کنند.
به گزارش ایسنا، آمار بالای مزاحمان تلفنی، یکی از دلایل قابل توجهی است که گاهی به سختی می توانیم با نیروهای امدادی ارتباط برقرار کنیم. آن سوی دیگر ایجاد مزاحمت تلفنی برای نیرو های امدادی، بی‌تابی افرادی است که نیاز جدی به کمک دارند.
دردسر مزاحمان تلفنی برای سازمان اورژانس موضوع تازه‌ای نیست. مسئولان فعلی و سابق این سازمان بارها در این خصوص گلایه هایی را مطرح کردند و آماری را در این خصوص ارائه داده‌اند که نه تنها قابل توجه بوده، که در مواردی عجیب هم هست؛ مزاحمت‌هایی که نه تنها موجب آزار پرسنل اورژانس می‌شود، که امدادرسانی به افرادی که واقعا نیاز به کمک دارند را هم مختل می‌کند و گاهی موجب می‌شود تا افرادی که واقعا نیاز به کمک دارند پشت خط منتظر بمانند و این  بازی با جان دیگر آدمها است.
چند سال پیش در رسانه‌های جمعی از جمله تلویزیون، خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایران اعلام شد «چرخ‌های یک دستگاه آمبولانس که برای نجات جان بیماری به خیابان شهید بشهتی تهران مراجعه کرده بود، توسط شهروند دیگری پنچر شده و به علت عدم توانایی در حرکت آمبولانس، بیمار در اثر عدم اعزام به مراکز درمانی  جان خود را از دست داده است.»
یا در اقدام عجیب دیگری، چند سال پیش یکی از آمبولانس‌های اورژانس در شیراز هنگام عزیمت به محل مأموریت خود، مورد حمله همراه بیمار قرار گرفت و ضمن توهین و فحاشی به تکنسین‌های اورژانس موجب خسارت به آمبولانس نیز شد.
از  طرف دیگر، برخی حقوق‌دانان با بیان اینکه یکی از انتقادات به این قانون این است که علاوه بر مقدار حبس کوتاه جایگاه نهاد دولتی نیز نادیده گرفته شده است، پیشنهاد می‌کنند که اگر مزاحمت برای یک ارگان دولتی حساس نظیر اورژانس و یا آتش‌نشانی بود جرم غیر قابل گذشت و مدت زمان حبس طولانی‌تر شود.
یکی از موارد سوءاستفاده از آمبولانس در ایران، جابه‌جایی نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی در میانه اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» بود. 

اما در عجیب‌ترین مورد اخیر در پایان لیگ برتر فوتبال امسال، بعد از پایان بازی و جشن قهرمانی پرسپولیس در ورزشگاه آزادی، دو تن از پیشکسوتان این باشگاه یعنی "علی پروین" و "محمود خوردبین" با آمبولانس از ورزشگاه خارج شدند که سر و صدای زیادی در فضای رسانه‌ای ایران ایجاد کرد. تا جایی که محمد اسماعلیل توکلی، رییس سازمان اورژانس تهران اعلام کرد: که این شرکت خصوصی که این تخلف را انجام داده بود، پلمب شد و تمام آمبولانس‌های آن تا تعیین تکلیف، به پارکینگ فرستاده شدند.
مجله حقوق ما درباره در موضوع مزاحمت تلفنی برای اورژانس و آتش‌نشانی در ایران، با خلیل سلیمی، امدادگر فوریت‌های پزشکی و اورژانس در کشور آلمان، گفتگویی داشته‌ایم که در پی می‌‌آید:  

• شما بیش از دو سال است که در بخش امداد و نجات در آلمان مشغول به کار هستید، برخورد خودروها و ترافیک شهری و همچنین عابرین پیاده با خودروها و آمبولانس‌های امداد و نجات چگونه است؟ آیا در این زمینه با مشکلات عبور و مرور روبرو می‌شوید و محدودیت‌هایی برایتان وجود می‌آید؟ 

با اطمینان می‌توانم بگویم که در این مدت زمانی که من در بخش امداد و نجات، در کلانشهری مثل "لایپزیک" که معمولا ترافیک سنگینی دارد مشغول به کار به هستم، کمترین مشکلی در این زمینه که پرسیدید، ندیده و نداشته‌ام، در این رابطه فکر می‌کنم به صورت جدی فرهنگ‌سازی شده و رانندگان به صورت جدی با ماشین‌های امدادی همکاری می‌کنند، حتی سوالات متعددی در بخش امتحان آیین‌نامه رانندگی در رابطه با خودروهای امدادی و آمبولانس‌ها گنجانده شده و در کل رانندگان بسیار این موضوع را رعایت می‌کنند.
من یک مثال عینی بزنم، چند روز پیش در یکی از اتوبان‌های اطراف شهر یک تصادف روی داده بود، ما از یک ماموریت برمی‌گشتیم و در واقع ماموریت‌مان به اتمام رسیده بود و در حین برگشت به اورژانس بودیم، بنابراین قاعدتا نه آژیری روشن بود و نه چراغ‌گردان، اما رانندگانی که در پشت محل تصادف بودند، همانند آمبولانسی که در حال ماموریت است و با چراغ‌گردان روشن و آژیر حرکت می‌کند، برایمان راه باز کردند تا ما هم همانند دیگر خودروهای امدادی در سریعترین زمان ممکن به محل حادثه برسیم.
من نمی‌توانم بگویم که همه‌ چیز عالی است، در هیچ کجای دنیا هیچ موردی نیست که تمام و کمال باشد، اما آنچه که من اینجا تجربه کرده‌ام با آنچه که قبلا در ایران دیده‌ام، به هیچ عنوان قابل مقایسه نیست، می‌توانم بگویم که این فرهنگ و شیوه رفتار با خودروهای امداد در اینجا بسیار متمدنانه و انسان‌دوستانه است که هم قانون و هم فرهنگ عمومی جامعه آن را به این نقطه رسانده‌اند.
در مواقعی هم که در حین ماموریت هستیم و آژیر روشن است، بدون استثنا رانندگان به محض مطلع شدن از حضور ما، به هر طریق ممکن راه را برای ما به عنوان ماشین امداد و نجات، باز می‌کنند تا ما بتوانیم مریض یا مجروح را به بیمارستان منتقل کنیم یا در اسرع‌ وقت در محل حادثه حاضر شویم. من به شخصه تاکنون به موردی که خودروی راه را برایم باز نکند و یا قصد سوءاستفاده از وضعیت پیش‌آمده را داشته باشد و بخواهد به دلیل باز شدن راه برای خودرو امداد از ترافیک بگریزد ، برخورد نکرده‌ام و چنین موردی برایم پیش نیامده است.
 

• اخیرا در خبرهای مربوط به ایران، به نقل از "محمد اسماعیل توکلی" رئیس مرکز اورژانس استان تهران، آمده بود که در طی یک هفته، از مجموع ٦٧ هزار و ٣٩٢ تماس‌ی که با اورژانس گرفته شده، چهار هزار و ٢٤٨ تماس آن مزاحمت تلفنی بوده است. آیا در اینجا شما هم با چنین معضلی روبرو هستید؟

من در این مدت زمانی که اینجا مشغول به کار هستم تاکنون چنین مواردی را نشنیده‌ام و حتی همکارانی دارم که حدود ٣٠ سال است که در این مرکزی که من کار می‌کنم شاغل هستند و از آنها هم نشنیده‌ام که با چنین مواردی درگیر باشند. مواردی هست که می‌توان آن را سوءاستفاده نامید و ما گاهی با آن روبرو می‌شویم و آن هم این است که مثلا گاها اشخاصی زنگ می‌زنند و ما هنگامی که به آنجا می‌رویم، می‌بینیم که این مورد آنقدر جدی نبوده که شخص به ما زنگ بزند، او می‌توانست به ارگانها و بخش‌های دیگری زنگ بزند و حتی می‌توانست خودش با وسیله نقیله عمومی به درمانگاه برود و یا اصلا تا فردا صبر کند و به پزشک مراجعه کند.
چنین مواردی هرچند بسیار کم وجودارد که ما با آن درگیر هستیم، اما چیزی که شخصی الکی و به قصد شوخی و برای تفریح زنگ بزند و یا آدرس الکی بدهد و به اصطلاح خودمان بخواهد اوپراتور یا خورو امداد و نجات را سر کار بگذارد، من ندیده‌ام.
قطعا چنین اقداماتی پیگردهای قانونی دارد و مرکزی که من در آنجا کار می‌کنم چنین موردی را نداشته‌ایم. من هیچ ماموریتی نبوده که رفته باشم و گزارش کذب بوده باشد، تمام مواردی که تماس گرفته شده و من و همکارانم رفته‌ایم، درست بوده و خوشبختانه تا کنون  تماس سرکاری و دروغ نداشته‌ایم. 

•  تردد آمبولانس در ترافیک را از زاویه دیگر نگاه کنیم، آنچه که من اینجا می‌بینم اینگونه است که آمبولانس‌ها از چراغ قرمز رد می‌شوند، گاها خطوط تراموها را مورد استفاده قرار می‌دهند و حتی مسیرهای یک‌طرفه را برعکس و در جهت خلاف طی می‌کنند، در ایستگاه‌های اتوبوس توقف می‌کنند. شما آیا مجاز به همه این کارها هستید؟

به خاطر اینکه بتوانیم مریض یا مجروح را سریع به مرکز درمانی برسانیم و یا به موقع به محل حادثه برسیم، قانون این اجازه را به ماشین‌های امدادی داده که در صورت به خطر نینداختن جان عابین پیاده و سرنشین خودروها و مختل نکردن ترافیک، برخی از قوانین را نادیده بگیریم، اما این بدان معنا نیست که هر کاری دلمان خواست انجام بدهیم. ما وقتی که مجبور باشیم چراغ قرمزی را رد کنیم باید حداقل صد متر مانده به چراغ آژیر را روشن کنیم، در محوطه چهارراه و هنگام عبور از چراغ باید سرعت حدودا هفت تا ده کیلومتر بر ساعت سرعت داشته باشیم، جان عابرین را به خطر نیندازیم و حتی اگر در این مواقع تصادف کنیم، این ما هستیم که مقصریم چون وارد حریم دیگر رانندگان و عابرین شده‌ایم. درست است که قانون برای ما برای تسهیلاتی در نظر گرفته است، اما این به معنای این نیست که ما هرطور که خواستیم رفتار کنیم. در مواردی که مریض یا مجروح حالش وخیم نیست و تاخیر در رساندن او به مراکز درمانی جانش را به خطر نمی‌اندازد، ما حتی حق نداریم که آژیر را روشن کنیم و ترافیک جاه‌ای را مختل کنیم. در نهایت باید بگویم که ما قرار است جان یک انسان را نجات بدهیم نه اینکه با بی‌ملاحظگی و عدم رعایت قوانین، جان دیگر انسان‌ها را به خطر بیندازیم.