کارزار اعتراضی «سهشنبههای نه به اعدام» را ابتدا گروهی از زندانیان در زندان قزلحصار پس از مشاهده اعدامهای گروهی هفتگی در کرج آغاز کردند. در زندان قزلحصار معمولاً سهشنبهها زندانیان محکوم به اعدام را که قرار است حکمشان با چوبهدار اجرا شود، به سلولهای انفرادی منتقل میکنند. بههمین دلیل زندانیانی با پیشینه و باورهای مختلف، روزهای سهشنبه را برای نهگفتن به اعدام انتخاب و اعتصاب غذای هفتگی خود را از سهشنبه، ۱۰ بهمن ۱۴۰۲، آغاز کردند. این کارزار اکنون به ۲۲ زندان در سراسر ایران گسترش یافته است.
برنامه ۲۴ساعته زنده حمایت از «سهشنبههای نه به اعدام» که بههمت «سازمان حقوق بشر ایران» و «کارزار جهانی نه به اعدام در ایران» و با همکاری و مشارکت تعداد زیادی از سازمانها و گروههای حقوقبشری، مدنی و سیاسی مخالف اعدام ترتیب داده شده بود، روز سهشنبه از ۱۲ ظهر بهوقت اروپای مرکزی (۱۳:۳۰ بهوقت ایران) آغاز شد و تا ظهر چهارشنبه بیوقفه ادامه داشت.
در آغاز برنامه، محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، زندانیانی را که در سیوهفتمین هفته «کارزار سهشنبههای نه به اعدام» در ایران به مقاومت خود ادامه میدهند، «پرچمدار مبارزه برای لغو اعدام، نه فقط در ایران، بلکه در سراسر جهان» دانست. او یادآوری کرد که هدف این کارزار، «نهگفتن به هر اعدامی است» و نه فقط اعدامهای سیاسی.
مدیر سازمان حقوق بشر ایران به تاریخچه و اهمیت «روز جهانی علیه اعدام» پرداخت و با اشاره به اینکه ۷۴درصد اعدامهای ثبتشده در سراسر جهان طی سال ۲۰۲۳ در ایران اجرا شده است، گفت که ایران با ۸۳۴ اعدام در سال گذشته، درصدر کشورهای اجراکننده مجازات اعدام قرار دارد. امیریمقدم همچنین با اشاره به سرعتگرفتن افزایش آمار اعدامها در ایران طی هفتههای اخیر و بهخصوص پس از آغاز تنش جدید بین ایران و اسرائیل و در سایه تهدید جنگ، بر ضرورت وجود «یک جنبش عظیم اجتماعی هم در داخل ایران و هم در سراسر جهان» برای متوقفکردن «ماشین اعدام» تاکید کرد.
نرگس محمدی، فعال حقوقبشر زندانی و برنده جایزه صلح نوبل که از همراهان «کارزار سهشنبههای نه به اعدام» در زندان اوین است، نیز پیامی کتبی برای این برنامه ارسال کرده و در آن تأکید کرده بود: «ما به صدایی بلند از سراسر جهان برای نه – به اعدام نیاز داریم. ما انتظار حمایتی جهانی و تأثیرگذار ازسوی محافل حقوق بشری برای حمایت از مخالفان اعدام در ایران داریم.»
جاوید رحمان که شش سال فعالیتش در جایگاه گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران بهتازگی پایان یافت، در پیامی ویدیویی در این برنامه تاکید کرد که مجازات اعدام «نه عدالت را جاری میکند و نه به امنشدن جامعه میانجامد». او مجازات اعدام را «سلاحی برای هراسافکنی» بین مردم یک کشور دانست که بهویژه علیه افراد آسیبپذیر و ضعیف جامعه و اقشار بهحاشیه راندهشده بهکار گرفته میشود که «اعدامشان هزینه سیاسی اندکی بههمراه دارد». او افزود: «مجازات اعدام نمیتواند با احترام کامل به حق حیات منطبق باشد و لغو مجازات اعدام برای ارتقاء کرامت انسانی و توسعه حقوق بشر امری ضروری است.»
شیرین عبادی، حقوقدان، فعال برجسته حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل، نیز بهصورت زنده در این برنامه حاضر شد و با شرح روند گسترش جنبشهای مخالف مجازات اعدام پساز انقلاب اسلامی و تبدیل تدریجی آن از حالت تکصدایی به گروهی، تأکید کرد که «باید صدای مخالفت با مجازات غیرقانونی اعدام را بالاتر ببریم».
شیرین عبادی پیشتر نیز بههمراه ۸ تن دیگر از برندگان جایزه صلح نوبل و فعالان بینالمللی حقوق بشر، ۳۰ سپتامبر با انتشار بیانیهای بر حمایت خود از کمپین سهشنبهها علیه اعدام تاکید کرده و خواستار پایاندادن به این مجازات غیرانسانی در ایران شده بودند.
نسرین ستوده، حقوقدان، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر برجسته نیز در پیامی که از ایران برای این برنامه فرستاده بود، «اعدام» و «جنگ» را رویای حکومتهای انقلابی دانست که «میخواهند با مرگ شهروندان به حیات خویش ادامه دهند». او افزود: «جنگ و اعدام درحکومتهای جبار، هر دو در توجیه قانونیبودن قتلهای حکومتی بهکار گرفته میشوند و بدترین نوع استبداد، استفاده بیپروا از مجازات اعدام است. کاری که جمهوری اسلامی میکند.»
شعله پاکروان، فعال حقوق بشر و مادر دادخواه ریحانه جباری از اعدامشدگان سالهای گذشته، در این برنامه، ضمن تاکید بر ضرورت توجه ویژه به اعدامهای مربوط به قصاص و مواد مخدر، کاهش موارد اعدامهای در ملأعام در ایران را نشانهای از این دانست که «خواستِ پایاندادن به اعدامها درحال تبدیل شدن به یک مطالبه ملی است».
همزمان با برنامه زنده ۲۴ ساعته در حمایت از «سهشنبههای نه به اعدام»، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوقبشر ایران، خانم مای ساتو، نیز با انتشار پیامی ویدیویی ابتکار عمل زندانیان ایرانی در راهاندازی کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» را نشاندهنده تعهد تزلزلناپذیر به حقوق بشر و عدالت دانست و از جامعه بینالملل درخواست کرد تا صدای این کارزار برای پایاندادن به مجازات مرگ را تقویت کنند.
پیش از این، ۶۸ سازمان و نهاد حقوق بشری ایرانی و بینالمللی، با انتشار بیانیهای در روز ششم شهریورماه نیز همبستگی خود را با کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» اعلام کرده و خواستار حمایت جامعه بینالملل از این جنبش شده بودند
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوقبشر ایران همچنین در پیام خود، ضمن تاکید بر اهمیت «روز جهانی علیه مجازات مرگ» در رابطه با ایران، بهدلیل بهکارگیری فزاینده و نگرانکننده مجازات اعدام ازسوی جمهوری اسلامی، از حکومت ایران خواست که به اعدامها پایان دهد.
در برنامه زنده ۲۴ساعته، از خانوادههای دادخواه زندانیان اعدامشده و زندانیان سیاسی محکوم به اعدام تا خانوادههای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، از حقوقدانان و وکلای برجسته حقوق بشری ایرانی و بینالمللی تا اساتید دانشگاه، چهرههای شناختهشده و کنشگران سیاسی، مدنی و رسانهای مخالف اعدام، همچنین از آسیبدیدگان جنبش «زن، زندگی، آزادی» و فعالان حقوق اتنیکی تا نمایندگان نهادهای ایرانی و بینالمللی مخالف اعدام، برای حمایت از «سهشنبههای نه به اعدام» با یکدیگر همراه و همصدا شدند.
علاوهبر این، گروههای متعددی نیز که در شهرهای مختلف تجمعاتی در حمایت از «سهشنبههای نه به اعدام» برگزار کرده بودند، با گزارشهای زنده از کشورهای هلند، آلمان، اتریش، نروژ، سوئد، کانادا، آمریکا و… به این برنامه پیوستند.
پخش زنده برنامه ازطریق کانال یوتیوب سازمان حقوق بشر ایران، اینستاگرام کارزار جهانی نه به اعدام در ایران و تلویزیون کانال جدید انجام شد و ویدیوهای ضبطشده آن در وبسایت این تلویزیون و همچنین کانال یوتیوب سازمان حقوق بشر ایران قابل دسترسی است.