فوری: فراخوان سازمان حقوق بشر ایران برای توقف فوری اخراج فعال بلوچ حقوق بشر و خانواده‌اش از ترکیه

مرتضی شامگاه ۲۹ بهمن، حدود ساعت ۸ شب به‌وقت اروپای مرکزی (۱۰ شب به‌وقت ترکیه)، بازداشت و به بازداشتگاه اداره امنیت دنیزلی (Denizli İl Emniyet Müdürlüğü) منتقل شد.

مرتضی امیری، فعال حقوق بشر ایرانی-بلوچ، در دنیزلی بازداشت شده و بنابر گزارش‌ها قرار است در روزهای آینده از ترکیه اخراج و به جمهوری اسلامی ایران بازگردانده شود. مرتضی پیش‌تر در ایران بازداشت شده و برای گرفتن اعتراف اجباری تحت شکنجه قرار گرفته بود. همچنین به خانواده‌اش اطلاع داده شده بود که او به‌صورت غیابی به اعدام محکوم شده است. او پس از آزادی موقت، موفق شد ایران را ترک کند و در سال ۲۰۱۴ وارد ترکیه شد.

مرتضی امیری از گروه اتنیکی بلوچ است و پس از خروج از ایران، به‌عنوان فعال حقوق بشر فعالیت داشته است. او همچنین از ابتدای سال ۲۰۲۵ به‌طور فعال با سازمان حقوق بشر ایران همکاری کرده است.

همسر او، شهربانو، که به سرطان مبتلاست، قرار بود در تاریخ ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ (دو روز دیگر) در بیمارستان تحت یک عمل جراحی ضروری و حیاتی قرار گیرد. این زوج همچنین دو فرزند نوجوان دارند که آن‌ها نیز بازداشت شده‌اند.

اخراج این خانواده از ترکیه، نه‌تنها مرتضی امیری را در معرض خطری جدی قرار می‌دهد، بلکه با محروم‌کردن همسرش از درمان فوری و ضروری پزشکی، جان او را نیز به خطر می‌اندازد.

با تأکید بر این‌که اخراج مرتضی امیری او را در معرض خطر قریب‌الوقوع اعدام، حبس، شکنجه و سایر مجازات‌های بی‌رحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار می‌دهد که این امر نقض آشکار «اصل عدم بازگرداندن اجباری» است، سازمان حقوق بشر ایران از مقام‌های ترکیه می‌خواهد هرگونه دستور اخراج آقای امیری و خانواده‌اش را فوراً متوقف کنند.

علاوه‌بر این، درپی بزرگ‌ترین کشتار جمعی معترضان در سال‌های اخیر، و درحالی‌که صدها معترض بازداشت‌شده همچنان در معرض خطر اعدام قرار دارند، اخراج یک فعال حقوق بشر به ایران بیش از هر زمان دیگری خطرناک است.

با در نظر داشتن مسئولیت سنگینی که ترکیه در میزبانی از پناهجویان منطقه برعهده دارد، سازمان حقوق بشر ایران از کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) می‌خواهد که فوراً برای تسهیل انتقال مرتضی امیری و خانواده‌اش به یک کشور ثالث امن اقدام کند.

سازمان حقوق بشر ایران همچنین از کشورهایی که امکان پذیرش پناهندگان را دارند، به‌ویژه دولت‌های عضو کنوانسیون ۱۹۵۱ مربوط به وضعیت پناهندگان و پروتکل ۱۹۶۷ آن، می‌خواهد تا هرچه سریع‌تر برای حفاظت از مرتضی امیری و خانواده‌اش و تضمین امنیت آنان اقدام کنند.