نسرین ستوده

سن: ۶۲ (متولد ۹ خرداد ۱۳۴۲)
حوزه فعالیت: وکیل دادگستری 
وضعیت: آزاد با وثیقه
وضعیت حقوقی: ـــــ              
حقوق نقض‌شده: بازداشت خودسرانه، حبس انفرادی طولانی‌مدت، فقدان دادرسی و روند قانونی عادلانه، محاکمه ناعادلانه، محرومیت از درمان، عدم دسترسی به وکیل، آزار و اذیت خانواده، محرومیت از شغل وکالت 

نسرین ستوده، وکیل دادگستری، عضو انجمن مدافعان حقوق بشر ایران و عضو هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان، وکالت ده‌ها پرونده فعالان حقوق بشر،کودکان قربانی کودک‌آزاری، کودکان در معرض اعدام و «دختران خیابان انقلاب» را برعهده داشته‌است. او همچنین یکی از اعضای کارزار«لغو گام بگام مجازات اعدام» و یکی از برندگان جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه است. 

این وکیل حقوق بشر، در ۱۳ شهریور سال ۱۳۸۹، بازداشت و به ۱۱ سال حبس،۲۰ سال محرومیت از وکالت و ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر به ۶ سال حبس و ۱۰سال محرومیت از وکالت کاهش یافت. او در شهریور سال ۱۳۹۲، آزاد شد.

نسرین ستوده، در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۳۹۷، در منزلش، بار دیگر، بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. چندی بعد، شعبه ۲۸دادگاه انقلاب، به‌طور غیابی او را به اتهام «جاسوسی» به ۵ سال حبس محکوم کرد. این اتهام بعدها به «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» تغییر یافت. 

او اسفند همان سال، در پرونده‌ای جداگانه با هفت اتهام، به ۳۳ سال و ۶ ماه زندان و ۱۴۸ ضربه شلاق محکوم شد. یکی از اتهامات او، «ترویج فساد و فحشا» به دلیل وکالت پرونده‌های دختران انقلاب، تعیین شد. این وکیل حقوق بشر در زندان، بارها برای مطالبات مدنی از جمله آزادی زندانیان سیاسی، اعتصاب غذا کرد و بارها ممنوع الملاقات شد که یک بار آن به دلیل خودداری از پوشیدن چادر در زمان ملاقات بود. حکم حبس او بعدها به دلیل فشارهای بین‌المللی به مجموعا ۲۷ سال تغییر یافت و مجازات شلاق نیز حذف شد. 

این وکیل حقوق بشر، با وجود وخامت حال جسمانی و توصیه متخصصان، مبنی بر انجام معاینات قلب و عمل آنژیوگرافی، در تاریخ ۲۹ مهر ۱۳۹۹، به بهانه انتقال به بیمارستان، به زندان قرچک ورامین منتقل شد. 

نسرین ستوده و خانواده‌اش، سالها تحت فشار مأموران و نهادهای امنیتی و مقام‌های قضایی بودند. دخترش، مهراوه خندان، در سال ۱۳۹۹، بازداشت و حساب‌های بانکی نسرین و همسرش، رضا خندان، مسدود شدند. مهراوه به‌دلیل فشارهای حکومتی بر این خانواده مجبور به ترک ایران شد. پسرش نیما، هنگام ملاقات با پدر، مورد ضرب‌وشتم مأموران زندان قرار گرفت و بازداشت شد. 

نسرین ستوده، به دلیل وضعیت وخیم جسمانی، از تاریخ ۱ مرداد ۱۴۰۰، به مرخصی درمانی رفت؛ اما در تاریخ  ۸ آبان ۱۴۰۲ در مراسم خاکسپاری آرمیتا گراوند (دانش‌آموز مخالف حجاب اجباری که به‌صورت مشکوکی در مترو تهران، جان خود را از دست داد) زمانی که تلاش می‌کرد مانع حمله نیروهای امنیتی به یک مادر دادخواه شود، بار دیگر بازداشت شد و در بازداشتگاه پلیس امنیت تهران، مورد شکنجه فیزیکی قرار گرفت. نسرین ستوده، سپس به زندان قرچک و بعد از دو هفته به زندان اوین منتقل شد. خبرگزاری فارس، دلیل بازداشت ن او را «كشف حجاب و فعالیت علیه امنیت روانی جامعه» عنوان کرد.

نسرین ستوده در ۲۴ آبان ۱۴۰۲ با وثیقه آزاد شد.