سن: ۳۴ ( ۲۹ دی ۱۳۶۹)
حوزه فعالیت: فعال مدنی
وضعیت: آزاد
وضعیت حقوقی: -
حقوق نقضشده: بازداشت خودسرانه، محاکمه ناعادلانه، ضرب و شتم و آزار جنسی، حبس طولانی مدت در سلول انفرادی، عدم دسترسی به وکیل و محرومیت از تحصیل، عدم دسترسی به درمان، عدم رعایت تفکیک جرایم، آزار و اذیت خانواده
سها مرتضایی، فعال صنفی و دبیر سابق شورای صنفی مرکزی دانشگاه تهران، دانشجوی ستارهدار و محروم از تحصیل است که بارها از سوی نهادهای امنیتی و قضایی، احضار و بازداشت شده است.
این فعال مدنی و دانشجویی، در سال ۱۳۹۳، به دلیل فعالیت در دانشگاه امیرکبیر، بازداشت و به ۳ سال حبس محکوم شد. این حکم در مرحله تجدیدنظر به جزای نقدی و حبس تعلیقی تغییر کرد و مشمول مرور زمان شد و هرگز اجرا نشد.
همزمان با اعتراضات سراسری سال ۱۳۹۶، این فعال مدنی به دستور نهادهای امنیتی، به دلیل فعالیتهای مدنی و دانشجویی، بازداشت شد. دادگاه انقلاب تهران، او را به ۶ سال حبس و ۲ سال محرومیت از عضویت در احزاب و گروههای سیاسی محکوم کرد. این حکم در مرحله تجدید نظر به یک سال حبس کاهش یافت.
این دانشجوی نخبه با وجود کسب رتبه ۱۰ کنکور دکتری علوم سیاسی در آزمون سراسری سال ۱۳۹۸، به دستور وزارت اطلاعات از ادامه تحصیل بازماند. او در اعتراض در محرومیت از تحصیل و ستارهدار شدن در مهر ماه همان سال، به مدت ۱۹ روز در محوطه دانشگاه تحصن کرد.
همزمان با اوجگیری اعتراضات سراسری، در تاریخ ۲۶ آبانماه ۹۸ ، مأموران حراست و لباس شخصی، او را در محوطه یکی از خوابگاههای دخترانه دانشگاه تهران، با ضرب و شتم ربودند. رئیس حراست دانشگاه تهران از مادر او خواسته بود که برگهای را امضا کند تا با همکاری دانشگاه تهران، دخترش را به بیمارستان روانی منتقل کنند.
مرتضایی در روزهای پس از بازداشت، از دسترسی به وکیل و حق برخورداری از تماس تلفنی با بیرون از زندان محروم بود. او در اعتراض به وضعیت نامناسب خود در زندان و عدم توان مالی برای پرداخت وثیقهاش، در دیماه ۱۳۹۸ بهمدت بیش از دو هفته اعتصاب غذا کرد. نهایتا این فعال دانشجویی، در تاریخ دوم بهمن ۱۳۹۸، با وثیقه، از زندان قرچک ورامین آزاد شد.
۱۹ آبان ۱۳۹۹، شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی، سها مرتضایی را به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور» به ۶ سال حبس محکوم کرد. این حکم در ۲۴ بهمن همان سال در دادگاه تجدید نظر تأیید شد. تحصن در دانشگاه در اعتراض به محرومیت از تحصیل ، از دلایل اصلی این رأی بودند.
همزمان با اعتراضات «زن زندگی آزادی»، مأموران وزارت اطلاعات، در تاریخ ۳۰ آبان ۱۴۰۱، در خیابان، سها را مورد ضرب و جرح قرار داده و او را بازداشت کردند. به دلیل ایجاد جراحات شدید از جمله کبودی و زخمهای متعدد در نواحی سر، دست و پا و باسن و حتی ناحیهی تناسلی، او پس از انتقال به زندان اوین به بیمارستان منتقل شد. این فعال دانشجویی، یک هفته پس از انتقال از بیمارستان به زندان اوین، به زندان قرچک منتقل شد. مسئولان زندان قرچک به علت آثار ضرب و جرح و کبودیهای بدن سها، حاضر به پذیرش او نبودند. سها مرتضایی، در تاریخ ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۲، بار دیگر به زندان اوین منتقل و در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۳، به صورت مشروط از این زندان،آزاد شد.