جواد علیکردی

28 سپتامبر 2025، ساعت 17:44

جواد علیکردی

 

سن: ۴۸ سال

حوزه فعالیت: وکیل دادگستری 

وضعیت: زندانی در زندان مرکزی مشهد (وکیل‌آباد)

وضعیت حقوقی: ۱۰ سال حبس

حقوق نقض‌شده: بازداشت خودسرانه، محرومیت از حق دسترسی به وکیل، فقدان دادرسی عادلانه و روند قانونی، حبس انفرادی طولانی‌مدت، اذیت و آزار خانواده

 

جواد علیکردی وکیل دادگستری، استاد دانشگاه و عضو سابق شورای شهر سبزوار است. او وکیل حقوق بشری است که وکالت تعدادی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱، زندانیان سیاسی و خانواده‌های دادخواه را به‌صورت رایگان برعهده گرفته بود.

این وکیل دادگستری در دوران حبس برادرش، خسرو علیکردی که او نیز وکیل بود، وکالت فاطمه سپهری، فعال سیاسی و خانواده دادخواه ابوالفضل آدینه‌زاده، نوجوان کشته‌شده در جریان اعتراضات  ۱۴۰۱ را برعهده گرفت.

او نخستین‌بار ۲۴ مرداد ۱۳۸۳، زمانی که عضو شورای شهر سبزوار بود، به اتهام‌‌ «تشویش اذهان عمومی» و «توهین به مقامات کشوری و استانی» به ۲ سال حبس و ۱۴۸ ضربه شلاق محکوم و به زندان مرکزی سبزوار منتقل شد. این حکم در مراحل بعدی به جزای نقدی تبدیل و او با وثیقه آزاد شد.

در جریان اعتراضات پس از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸، موسوم به جنبش سبز، جواد علیکردی در اثر شلیک گلوله‌های ساچمه‌ای مأموران امنیتی از  ناحیه چشم و لب مجروح شد، به‌گونه‌ای که تعدادی از ساچمه‌ها هنوز در دهان او باقی مانده‌اند. 

این وکیل دادگستری ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ با یورش مأموران به محل کارش بار دیگر بازداشت شد و بیش از ۳۰ روز در سلول انفرادی بازداشتگاه اداره اطلاعات مشهد تحت بازجویی قرار گرفت. دادگاه انقلاب مشهد او را به اتهام‌ «تشکیل و اداره گروه تلگرامی به‌نام (امید،آگاهی و آزادی) با هدف براندازی حکومت» به ۶ سال و ۶ ماه، به اتهام «فعالیت علیه نظام» به ۸ ماه و به‌اتهام «توهین به رهبر جمهوری اسلامی» به یک سال و ۵ ماه حبس محکوم کرد. او همچنین، به ۲ سال ممنوعیت فعالیت و تدریس در محیط‌های آموزشی و دانشگاه، ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت عضویت در احزاب سیاسی و اجتماعی محکوم شد. 

این حکم پس از تجدیدنظرخواهی در شعبه ۳۷ دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی، به ۲ سال حبس کاهش یافت، ولی مجازات‌های تکمیلی مورد تأیید قرار گرفت. با تأیید این حکم، جواد علیکردی در تاریخ ۲۴  تیر۱۴۰۰  برای اجرای حکم بازداشت و  به زندان مرکزی مشهد (وکیل‌آباد) منتقل شد. او اسفند همان سال با قرار وثیقه آزاد شد.

با ادامه فعالیت‌های حقوق بشری جواد علیکردی، قرار تعلیق اجرای حکم زندانش در ۱۱ اسفند ۱۴۰۳ ازسوی شعبه ۳۷ دادگاه تجدیدنظر خراسان رضوی لغو شد و نیروهای اطلاعات مشهد با حمله به دفتر وکالتش او را بازداشت و برای تحمل ۱۶ ماه حبس باقی‌مانده به زندان مرکزی مشهد (وکیل‌آباد) منتقل کردند. این وکیل دادگستری ۲۰ مرداد ۱۴۰۴، پس از تحمل بیش‌از ۵ ماه حبس، تحت نظارت با پابند الکترونیکی از زندان آزاد شد. 

علیکردی از تدریس در دانشگاه محروم و همسرش، سمیه زندی نیز با وجود فارغ‌التحصیلی در رشته حقوق و قبولی در آزمون وکالت و بدون داشتن هرگونه سابقه سیاسی یا قضایی به‌دستور وزارت اطلاعات از دریافت پروانه وکالت محروم شده و شکایتش در این زمینه به دادگاه عالی قضات تاکنون بی‌نتیجه مانده است. 

پس از جان‌باختن مشکوک برادرش، خسرو علیکردی، در ۱۵ آذر ۱۴۰۴، به‌طور عمومی اعلام کرد که نیروهای امنیتی دوربین‌های مداربسته دفتر کار خسرو را ضبط کرده‌اند و خواستار انتشار تصاویر دوربین‌ها شد، که به احضار و بازجویی از او منجر شد. 

جواد علیکردی ۲۱ آذرماه پس‌از اعتراض به بازداشت خشونت‌آمیز شماری از فعالان مدنی شرکت‌کننده در مراسم هفتم برادرش در یک لایو اینستاگرامی و هشدار به افشاگری در رابطه با مرگ خسرو علیکردی، بازداشت شد. پس از حدود ۶ ماه بازداشت، شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد با حکمی که اواخر خردادماه به این وکیل دادگستری ابلاغ شد، او را بابت اتهام «اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی» به ۵ سال حبس و بابت اتهام «فعالیت تبلیغی برخلاف امنیت ملی» موضوع ماده ۴ قانون تشدید مجازات جاسوسی به ۱۳ سال حبس، انفصال دائم از حرفه وکالت، دو سال منع خروج از کشور و دو سال تبعید به شهر سراوان استان سیستان‌و‌بلوچستان محکوم کرد.