مهتدی: شکاف در حاکمیت؛ اپوزیسیون چه میکند؟
عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، در نخستین پنل از نشست «حقوق بشر در ایرانِ پس از جمهوری اسلامی» که به ابتکار سازمان حقوق بشر ایران در روزهای ۲۶ و ۲۷ مهر ۱۴۰۴ در اسلو پایتخت نروژ برگزار شد تأکید کرد که تجربه جمهوری اسلامی نشان داده است هیچ آیندهای را نمیتوان برای ایران بدون دموکراسی، تکثر و عدالت در دوران گذار تصور کرد.
مهتدی با اشاره به ضرورت پرهیز از انتقامجوییهای کور و اعدامهای بیمورد گفت: «ایران آینده اگر بخواهد از تجربه دردناک جمهوری اسلامی درس بگیرد، ناگزیر باید به یک ایران دموکراتیک و متکثر بیندیشد. ایرانی که حقوق بشر را در همه وجوه اتنیکی، زبانی، فرهنگی، مذهبی، سیاسی و جنسیتی بپذیرد و ملاک قرار دهد.»
او ضمن تقدیر از ابتکار عمل سازمان حقوق بشر ایران در برگزاری این کنفرانس، تأکید کرد عدالت در دوران گذار باید با استانداردهای جهان معاصر منطبق باشد و جامعه از تکرار چرخه خشونت پرهیز کند.
مهتدی در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح وضعیت کنونی ایران، سه بحران اصلی کشور را فقدان مشروعیت نظام سیاسی، فساد و ناکارآمدی ساختاری و سیاست خارجی بحرانزا دانست. او گفت: «جمهوری اسلامی سالهاست که دیگر جامعه را اداره نمیکند، فقط کنترل میکند. تنها نهادهای فعال آن ارگانهای سرکوبگرند.»
دبیرکل حزب کومله کردستان ایران افزود سیاست خارجی جمهوری اسلامی مبتنی بر گسترش نفوذ ایدئولوژیک و شبکههای تروریستی در منطقه و هدف راهبردی آن ایجاد امپراتوری شیعه است. به گفته او، این سیاستها عامل اصلی تحریمها، بحرانهای اقتصادی و انزوای بینالمللی ایران بودهاند.
مهتدی با تأکید بر اینکه نشانهای از تغییر در سیاستهای رسمی جمهوری اسلامی دیده نمیشود، گفت ایران در آستانه تغییر ایستاده است: «شکاف بین مردم و حاکمیت هر روز عمیقتر میشود. این وضعیت یا به خیزشی بزرگ مردمی خواهد انجامید، یا به دگرگونی درونی در حاکمیت و یا به ترکیبی از هر دو.»
او با اشاره به نشانههای عدم انسجام در میان نخبگان حاکمیت، این پرسش را مطرح کرد که آیا در مقابل، انسجام در میان نخبگان اپوزیسیون، چه در داخل و چه در خارج از کشور وجود دارد؟ و با تأکید بر اینکه مخالفان دموکراسیخواه جمهوری اسلامی و حامیان اصول کلی یک ایران دموکراتیک پس از جمهوری اسلامی، در عمل هنوز به ائتلافهای کلان و اتحادهای بزرگ دست نیافتهاند، افزود: «اگر چنین انسجامی وجود دارد، پس این ائتلافهای فراگیر کجا هستند؟ اتحادهایی که در چنین مقاطع حساسی معمولا شکل میگیرند و حتی اگر ماندگار نباشند، دستکم میتوانند به صورت پروژهای در راستای اهداف مشخص عمل کنند.»
مهتدی ابراز امیدواری کرد نشست اسلو زمینهساز شکلگیری گفتمان و تفاهمی باشد که پاسخ این پرسشها را در آینده نزدیک فراهم کند.