سازمان حقوق بشر ایران؛ ۱۷ مهر ۱۴۰۵: نجمه امینی، زن ۲۳ ساله محبوس در زندان مرکزی مشهد (وکیلآباد)، بهدلیل انتشار مطلبی در رسانههای اجتماعی، با اتهام «سبالنبی» به اعدام محکوم شده است. دادگاه بدوی دفاعیات قانونی او مبنیبر «سبق لسان» و بیاختیاری ناشیاز مصرف مواد توهمزا هنگام انتشار مطلب را نپذیرفت. با اینحال، این حکم هنوز در دیوانعالی کشور تأیید نشده و امکان فرجامخواهی برای آن وجود دارد.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، درباره این پرونده گفت: «محکومکردن یک زن ۲۳ ساله به اعدام بهدلیل آنچه در رسانههای اجتماعی منتشر کرده، اقدامی بهشدت نگرانکننده است. هرچند در قوانین جمهوری اسلامی برای سبالنبی مجازات اعدام در نظر گرفته شده و در سال ۱۴۰۲ هم دو مرد با چنین اتهامی اعدام شدند، این پرونده میتواند دامنه استفاده از مجازات اعدام علیه ابراز عقیده مسالمتآمیز در فضای مجازی را گسترش دهد. صدور چنین حکمی برای یک زن جوان، نگرانیها را افزایش میدهد. بدون واکنش فوری و قاطع بینالمللی، ممکن است شاهد گسترش صدور و اجرای احکام اعدام بهدلیل ابراز عقیده باشیم. جامعه بینالملل باید خواستار لغو حکم اعدام نجمه امینی و توقف فوری همه اعدامها شود.»
بنابه اطلاع سازمان حقوق بشر ایران، نجمه امینی، زندانی سیاسی ۲۳ ساله محبوس در زندان مرکزی مشهد (وکیلآباد)، به اعدام محکوم شده است. روزنامه خراسان ۱۵ مهرماه گزارشی درباره صدور حکم اعدام برای دختر ۲۳ سالهای با نام اختصاری «ن-الف» منتشر کرد.
براساس این گزارش، نجمه امینی روز ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ در مشهد و «درپی رصدهای کارشناسان پلیس فتا برای مبارزه با جرایم فضای مجازی» به اتهام «توهینهای بسیار رکیک و زننده به ائمه معصومین» بازداشت شد.
پرونده او در شعبه ششم دادگاه کیفری یک خراسان رضوی به ریاست قاضی «جواد آسیان یزد» رسیدگی شد و دادگاه او را به اتهام «سبالنبی» در ارتباط با مطالب منتشرشده در رسانههای اجتماعی به اعدام محکوم کرد. در گزارش رسمی، تاریخ صدور حکم مشخص نشده است.
براساس ماده ۲۶۲ قانون مجازات اسلامی، دشنام یا قذف پیامبر اسلام یا هر یک از انبیای الهی «سبالنبی» محسوب میشود و مجازات آن اعدام است. تبصره این ماده، قذف یا دشنام به ائمه دوازدهگانه و حضرت فاطمه زهرا را نیز مشمول همین حکم میداند.
با اینحال، ماده ۲۶۳ قانون مجازات اسلامی، اظهاراتی را که در اثر اکراه، غفلت، سهو، مستی، غضب، سبق لسان (لغزش زبان)، بیتوجهی به معنای کلمات یا نقل قول از دیگری بیان شده باشد، مصداق «سبالنبی» نمیداند.
تبصره همین ماده نیز مقرر میکند: «هرگاه سب در حالت مستی یا غضب یا به نقل از دیگری باشد و صدق اهانت کند، موجب تعزیر تا هفتادوچهار ضربه شلاق است.»
روزنامه خراسان در شرح جلسه دادگاه نجمه امینی نوشته است: «درحالیکه وکیل مدافع متهمه این جملات رکیک و زننده را ناشی از “سبق لسان” وی میدانست، اما دختر جوان در آخرین دفاع خود انتشار چنین واژههای زشتی را به مصرف مواد توهمزا گره زد و گفت: “به همراه چند تن از دوستانم نوعی قارچ توهمزا مصرف کرده بودم که در حالت توهم این جملات را در فضای مجازی منتشر کردم و بسیار تحت تأثیر جو قرار گرفته بودم.”»
براساس همین گزارش، رئیس دادگاه این دفاعیات را نپذیرفت و از نجمه امینی پرسید: «پس چرا در همان حالت توهم به افراد دیگر و یا معاندان نظام مانند آمریکا و اسرائیل توهین نکردید و یا چگونه در دایره توهم چنین سنجیده متوجه شدید که در کدام کانال یا شبکه اجتماعی پستی اهانتآمیز را منتشر کنید؟»
این شیوه استدلال نشان میدهد که دادگاه، بهجای پذیرش موارد تصریحشده در ماده ۲۶۳، اثبات ادعای مستی (یا تحت تأثیر مواد توهمزا بودن) یا فقدان قصد را عملاً برعهده متهم گذاشته و دفاع او را بهعنوان توجیهی عامدانه تلقی کرده است، نه زمینهای الزامی براساس ماده قانونی برای تخفیف مجازات.
اعدام با اتهام سبالنبی در مقایسه با بسیاری از دیگر اتهامات منجربه مجازات اعدام، کمتر گزارش شده است. آخرین موارد ثبتشده به ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۲ بازمیگردد؛ زمانی که یوسف مهراد و صدرالله فاضلی زارع با این اتهام اعدام شدند.