مدیر سازمان حقوق بشر ایران با توصیف جمهوری اسلامی به‌عنوان «حکومتی تمامیت‌خواه، فاسد و ناکارآمد» تأکید کرد که جامعه ایران باید از هم‌اکنون خود را برای گذار آماده کند، چرا که چنین حکومتی نه ظرفیت حل مشکلات مردم را دارد و نه توانایی بقا بدون سرکوب و خشونت.

به گزارش  سازمان حقوق بشر ایران، دکتر محمود امیری‌مقدم، استاد پزشکی دانشگاه اسلو و مؤسس این سازمان، در سخنرانی گشایش کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالش‌ها و راهکارها»، با تسلیت به خانواده جواد روحی، معترض جان‌باخته جنبش «زن، زندگی، آزادی»، به سالروز تجاوز فرمانده نیروی انتظامی به ماهو بلوچ، دختر ۱۵ ساله بلوچ، و نیز قتل ژینا (مهسا) امینی اشاره کرد؛ رخدادهایی که به گفته او جرقه بزرگ‌ترین اعتراضات چهار دهه اخیر ایران را زد. 

او در این نشست که به میزبانی سازمان حقوق‌ بشر ایران در در ۱۱ و ۱۲ شهریور ۱۴۰۲ (۲ و ۳ سپتامبر ۲۰۲۳) در دانشگاه اسلو برگزار شد، به سرکوب گسترده این اعتراضات پرداخت و یادآور شد که تنها در یک سال گذشته بیش از ۵۰۰ معترض کشته، صدها نفر بینایی خود را از دست داده و هزاران نفر بازداشت و شکنجه شده‌اند. همچنین در همین مدت نزدیک به ۷۰۰ نفر اعدام شدند؛ آماری که به معنای دو اعدام در هر روز است. ده‌ها کولبر و سوخت‌بر نیز در کردستان و بلوچستان با گلوله مأموران کشته شدند. به گفته او، این‌ها تنها بخشی از کارنامه ۴۴ ساله جمهوری اسلامی است که علاوه بر نقض حقوق سیاسی و مدنی، با سوء مدیریت و تاراج منابع، بحران آب و محیط زیست را نیز رقم زده است.

امیری‌مقدم در ادامه توضیح داد که سلسله کنفرانس‌های سازمان حقوق بشر ایران درباره گذار، دو سال پیش آغاز شد و هدف آن ایجاد گفت‌وگو درباره چالش‌ها و سناریوهای مختلف دوران گذار است. او یادآور شد که در کنفرانس پیشین بر اولویت‌های حقوق بشری همچون رفع هرگونه تبعیض، لغو مجازات اعدام و مجازات‌های بیرحمانه، تضمین آزادی بیان و تشکل، و ایجاد نظام قضایی مستقل تأکید شده است.

مدیر سازمان حقوق بشر ایران در پایان با اشاره به موضوع محوری این نشست گفت عدالت در دوران گذار شامل آشکار شدن تمام ابعاد جنایات ۴۴ سال گذشته، محاکمه عادلانه آمران و عاملان جنایت در همه سطوح، دادخواهی برای قربانیان و اصلاحات ساختاری در نظام سیاسی و قضایی است. هدف نهایی، ترمیم جامعه و جلوگیری از تکرار جنایات خواهد بود. امیری‌مقدم ابراز امیدواری کرد که این نشست دو روزه بتواند گفت‌وگو درباره ابعاد مختلف عدالت، از قضایی تا اقتصادی و زیست‌محیطی، را پیش ببرد و به مردم ایران در مسیر ساختن ایرانی آزاد و آباد یاری رساند.

متن کامل سخنرانی دکتر امیری‌مقدم را در شماره ۲۰۶ حقوق ما بخوانید.