لادن بازرگان: دادخواهی برای تکرار نشدن جنایت
لادن بازرگان: دادخواهی برای تکرار نشدن جنایت
لادن بازرگان، عضو «شورای انقلابی دادخواهان»، در کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها» که به همت سازمان حقوق بشر ایران در روزهای ۱۱ و ۱۲ شهریور ۱۴۰۲ (۲ و ۳ سپتامبر ۲۰۲۳) تأکید کرد: جنبش دادخواهی در ایران نه برای انتقام، بلکه برای حقیقتگویی، پاسخگویی عاملان جنایت و تضمین عدم تکرار سرکوب و بیعدالتی تلاش میکند.
به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، بازرگان در آغاز سخنان خود یاد «مادران خاوران» را گرامی داشت و آنان را پرچمداران جنبش دادخواهی دانست. او گفت: «مادران خاوران با حضور مداوم خود مانع تحریف تاریخ شدند و امروز این راه توسط خانوادههای آبان ۹۸ و دادخواهان ۱۴۰۱ ادامه یافته است.»
او با بیان اینکه دادخواهان فرهنگ سکوت در برابر جنایت را به چالش کشیدهاند، افزود: «این جنبش با اعتراض به دادگاههای ناعادلانه و اعدامهای فراقضایی، نظام حقوقی جمهوری اسلامی را زیر سؤال برده و خواهان رسیدگی بر اساس قوانین ملی و بینالمللی است.»
بازرگان عدالت انتقالی را ابزاری برای شناسایی آسیبهای گذشته، تأیید رنج قربانیان، جبران خسارت و اعتمادسازی نسبت به نهادهای دموکراتیک دانست و گفت: «تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد عدالت انتقالی عدالت مطلق نیست، بلکه مصالحهای برای رسیدن به آشتی ملی است.»
او با اشاره به تجربه آفریقای جنوبی توضیح داد: «کسانی که در کمیسیونهای حقیقتیاب همکاری و حقایق را بیان کردند از مجازات معاف شدند، اما سکوتکنندگان تحت پیگرد قرار گرفتند. در ایران نیز هرکس خواهان بخشش است باید حقیقت را بگوید؛ تنها حقیقت است که میتواند مرهمی بر درد بازماندگان باشد.»
بازرگان با اشاره به مقاله محمدرضا نیکفر درباره تاریخچه دادخواهی در ایران گفت: «امروز در مرحله سوم، یعنی تکیه بر مردم و استقرار مردمسالاری قرار داریم. دادخواهی کنونی رادیکال است و هیچ مرجعی در نظام موجود را به رسمیت نمیشناسد.»
وی در ادامه به شکلگیری شورای انقلابی دادخواهان اشاره کرد و افزود: «این شورا متشکل از خانوادههای قربانیان چهار دهه جنایت است و به دنبال تأسیس عدلیهای مستقل بر پایه اصول حقوق بشر و تفکیک قواست.»
او تصریح کرد: «دادخواهی ما سیاسی است، چرا که تغییر حکومت را مطالبه میکند. با این حال ما به دنبال قدرت سیاسی نیستیم، بلکه حکومتی میخواهیم که در آن هیچکس به دلیل دگراندیشی دستگیر یا اعدام نشود.»
بازرگان با اشاره به تجربه آلمان، آرژانتین و رواندا خاطرنشان کرد که رسیدگی به جنایات گسترده نیازمند راهکارهای بومی است. او تأکید کرد: «آشتی ملی تنها با محاکمه عاملان، اعتراف به حقیقت و پرداخت خسارت ممکن خواهد شد.»
وی افزود: «پرداخت خسارت تنها مالی نیست، بلکه شامل یادبودها، موزهها و آموزش تاریخ نیز میشود. برای شکستن چرخه استبداد باید به منشور جهانی حقوق بشر پایبند بمانیم و از هرگونه توجیه جنایت پرهیز کنیم.»
بازرگان همچنین بر لزوم خشونتپرهیزی در دوران گذار تأکید کرد و گفت: «۴۴ سال حکومت دینی، فرهنگ قصاص را رواج داده است. امروز باید منشور جهانی حقوق بشر چراغ راه ما باشد.»
متن کامل این سخنرانی را در شماره ۲۰۶ حقوق ما بخوانید.
سایر پست های @ihrights
برقراری یک جامعه مدنی پویا و نیرومند در ایران، از طریق توانمند سازی شهروندان و ترویج فرهنگ حقوق بشر از اهداف سازمان حقوق بشر ایران است.
آخرین کارتون
