نیکآهنگ کوثر: گذار بدون مدیریت آب، سراب است
نیکآهنگ کوثر: گذار بدون مدیریت آب، سراب است
تحلیلگر مسائل آب در دومین روز کنفرانس «عدالت در دوران گذار؛ چالشها و راهکارها» که ۱۲ شهریور ۱۴۰۲ (۳ سپتامبر ۲۰۲۳) به همت سازمان حقوق بشر ایران در دانشگاه اسلو برگزار شد، هشدار داد: «گذار بدون توجه به مسئله آب، سرابی بیش نیست.»
به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، نیکآهنگ کوثر سخنان خود را با تسلیت به همه قربانیان جمهوری اسلامی، از سینما رکس آبادان تا پرواز ۷۵۲ و کشتهشدگان اعتراضات اخیر آغاز کرد و همچنین به جامعه کشاورزان ایران ادای احترام کرد؛ کشاورزانی که به گفته او «به دلیل بیآبی ناچار به مهاجرت شدند و حتی برخی به دلیل ناتوانی در تأمین نان خانوادههایشان دست به خودکشی زدند.»
او با یادآوری تجربه شخصیاش در دفتر ریاستجمهوری محمد خاتمی، رئیس جمهور اسبق جمهوری اسلامی، زمانی که درباره مدیریت منابع آب هشدار داده بود، گفت: «۲۲ سال گذشته و همچنان شاهدیم دریاچهها، تالابها، رودخانهها و منابع آب زیرزمینی نابود میشود. جمهوری اسلامی دوران حیات خود را با مرگ منابع طبیعی ایران گره زده است.»
این روزنامهنگار حوزه آب، توسعه ناپایدار را ریشه بحرانها دانست و تأکید کرد که انتقال آب بینحوزهای، سدسازیهای بیرویه و صنایع غیربومی، تعادل اکوسیستمهای کشور را بر هم زدهاند: «غارت منابع آب مردمان را به جان هم انداخته است. از زایندهرود تا کارون، سیاستهای اشتباه نهتنها کشاورزی را نابود کرده بلکه زمینهساز تنشهای قومی و اجتماعی شده است.»
کوثر با اشاره به پیامدهای اجتماعی این سیاستها، مهاجرت اجباری هزاران نفر در پی ساخت سد کارون ۳ را یادآور شد و افزود: «از زمان جنگ به بعد چنین جابهجایی یکپارچهای نداشتیم. اما ساکنان ۶۳ روستا مجبور به ترک خانههایشان شدند و شهرهایی مانند ایذه توان پذیرش آنان را نداشتند. نتیجه آن افزایش بیکاری و خودکشی بود.»
او سپاه پاسداران، شرکتهای مشاور و دولتهای مختلف را در تخریب منابع آبی شریک دانست و گفت: «قرارگاه خاتمالانبیا به یکی از قلکهای مالی سپاه قدس بدل شده است. استادان دانشگاه و مهندسانی که در این پروژهها مشارکت کردند، باید پاسخگو باشند که با این منابع چه کردند.»
کوثر با اشاره به پیشبینیهای جهانی درباره نقش بحران آب در بیثباتی، یادآور شد که پیشتر هشدار داده بود خشکسالی و بحرانهای زیستمحیطی به ناآرامیهای اجتماعی میانجامد: «از دی ۹۶ تا امروز شهرهایی مانند ایذه بارها شاهد کشتهشدن معترضان بودهاند؛ ریشه بسیاری از این اعتراضات در بحران آب است.»
او خطاب به حقوقدانان تأکید کرد که همانقدر که میثاق حقوق مدنی و سیاسی جدی گرفته میشود، باید به میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز توجه شود: «کسی که گرسنه و بیخانمان است، حقوق بشر برایش شوخی است.»
این تحلیلگر رسانهای حوزه آب در پایان خواستار تشکیل کمیتههای حقیقتیاب برای بررسی پروژههای ویرانگر شد و گفت: «گذار سیاسی بدون برنامهریزی برای عدالت محیطزیستی ثباتی به همراه نخواهد داشت. نباید بار دیگر اشتباه تکرار کپیبرداری از مدلهای توسعه شکستخورده را مرتکب شویم. آینده ایران تنها بر پایه احترام به حقوق بشر و مدیریت عادلانه آب ساخته خواهد شد.»
مشروح این سخنرانی را در شماره ۲۰۷ مجله حقوق ما بخوانید.
سایر پست های @ihrights
برقراری یک جامعه مدنی پویا و نیرومند در ایران، از طریق توانمند سازی شهروندان و ترویج فرهنگ حقوق بشر از اهداف سازمان حقوق بشر ایران است.
آخرین کارتون
