پاشایی: ایران دموکراتیک با گفت‌وگو و پایان چرخه انتقام ممکن است

فؤاد پاشایی، دبیرکل حزب مشروطه ایران، در کنفرانس «حقوق بشر در ایرانِ پس از جمهوری اسلامی» که به ابتکار سازمان حقوق بشر ایران در روزهای ۲۶ و ۲۷ مهر ۱۴۰۴ (۱۸ و ۱۹ اکتبر ۲۰۲۵) در اسلو برگزار شد، گفت: «جامعه سیاسی ایران تنها در صورتی می‌تواند آینده‌ای دموکراتیک و آرام داشته باشد که از اکنون به گفت‌وگو، مدارا و همکاری جمعی روی آورد و چرخه انتقام را برای همیشه متوقف کند.»

به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، پاشایی در سخنان خود با مرور منشور تأسیسی حزب مشروطه یادآور شد که این حزب از همان آغاز خواهان لغو مجازات اعدام و پایان دادن به مقوله جرم سیاسی بوده است. او گفت: «وقتی در کشوری جرم سیاسی وجود ندارد، زندانی سیاسی و اعدام سیاسی هم وجود نخواهد داشت. وظیفه ما تغییر فرهنگ سیاسی ایران است، فرهنگی که در سال ۵۷ به دلیل ناآگاهی از دموکراسی و دشمن‌پنداری رقیب، کشور را به فاجعه کشاند.»

دبیرکل حزب مشروطه با انتقاد از نگاه تبعیض‌آمیز به شهروندان ایرانی افزود: «یکی از زشت‌ترین مفاهیم در سیاست ایران واژه اقلیت است؛ چه قومی، چه مذهبی. ما اقلیت را فقط در سیاست می‌شناسیم، نه در هویت انسانی. در دموکراسی، اکثریت و اقلیت مفاهیمی موقتی‌اند که با هر انتخابات جایشان عوض می‌شود.» او با اشاره به مصوبه کنگره پنجم حزب در سال ۲۰۰۴ درباره حقوق اقوام و ضرورت عدم تمرکز اداری، بر لزوم توزیع قدرت در سراسر کشور تأکید کرد.

پاشایی به ضرورت گفت‌وگو و همکاری میان نیروهای سیاسی تأکید کرد و گفت: «ایران دموکراتیک آینده بدون ارتباط و گفت‌وگو میان نیروهای مخالف جمهوری اسلامی ممکن نیست. ما می‌توانیم با هم اختلاف نظر داشته باشیم، اما حق نداریم دشمن هم باشیم. دعوا میان مخالفان فقط رژیم را خوشحال می‌کند.» او هشدار داد که نیروهای سایبری جمهوری اسلامی با هدف تفرقه‌افکنی میان گروه‌های مخالف در فضای مجازی فعال‌اند و سیاستمداران باید از افتادن در این دام پرهیز کنند.

پاشایی با بیان اینکه بزرگ‌ترین دشمن ما در تهران است، نه در میان خودمان، تأکید کرد: «هر نیرویی که وقت خود را صرف حمله به دیگر مخالفان کند، در عمل از نبرد اصلی بازمی‌ماند.»

او ضمن اشاره به این که حزب مشروطه برای پاکسازی فضای سیاسی از درون خود آغاز کرده است، افزود: «هر کس از حریم ادب و حرمت بیرون رفته، اخراج شده است. باید از خانه خودمان شروع کنیم و بعد از دیگران انتظار اصلاح داشته باشیم.»

او با هشدار نسبت به خطر بازگشت خشونت پس از فروپاشی نظام افزود: «اگر امروز در کنار هم نایستیم، فردا همان اعدام‌ها و انتقام‌ها دوباره تکرار می‌شود. تنها زمانی می‌توانیم جلوی این چرخه را بگیریم که همه متعهد شویم هیچ‌کس را به انتقام‌جویی فرا نخوانیم.» پاشایی با اشاره به تجربه آفریقای جنوبی و کمیسیون حقیقت و آشتی، گفت: «باید داروی تلخ بخشش را یک‌بار برای همیشه بنوشیم. تلخ است، اما تنها راه عبور از گذشته و ساختن آینده‌ای دموکراتیک برای ایران است.»

او در پایان تأکید کرد که نیروهای سیاسی می‌توانند اختلاف نظر داشته باشند، اما باید در هدف مشترک سرنگونی استبداد و استقرار دموکراسی متحد بمانند. پاشایی گفت: «دعوا در جامعه دو طرف دارد. اگر پاسخ ندهی، تمام می‌شود. اگر ادامه دهی، دشمن شاد می‌شود. امروز زمان آن است که به‌جای دشمنی، در کنار هم بایستیم و به رأی و خواست مردم احترام بگذاریم.»