اعدام زنان در سال ۲۰۲۵ در ایران

ایران در حالی بالاترین تعداد ثبت‌شده اعدام در جهان را اجرا می‌کند که نظامی مبتنی بر آپارتاید جنسیتی نیز در آن برقرار است. زنان از دو طریق، تحت تأثیر مجازات اعدام قرار می‌گیرند. نخست آن‌که خود می‌توانند به اعدام محکوم شده و اعدام شوند. دوم آن‌که به‌عنوان بستگان مردانی که به اعدام محکوم شده‌اند و اعدام می‌شوند نیز از این مجازات متأثر می‌شوند.

در دسامبر ۲۰۲۴، سازمان حقوق بشر ایران گزارشی با رویکرد جنسیتی درباره اعدام زنان در ایران منتشر کرد که تحلیل جامعی از قوانین تبعیض‌آمیز و عوامل اجتماعی مؤثر بر وضعیت زنان محکوم به اعدام ارائه می‌داد.[1] بر اساس این گزارش، بین سال‌های ۲۰۱۰ تا نوامبر ۲۰۲۴، دست‌کم ۲۴۱ زن در ایران اعدام شدند که اکثر آنان به اتهام قتل و جرائم مرتبط با مواد مخدر محکوم شده بودند. بسیاری از این زنان قربانی خشونت خانگی، ازدواج در کودکی یا متعلق به اقشار محروم اجتماعی و اقتصادی بودند. این گزارش به چالش‌های مهمی همچون فقدان حق دادرسی عادلانه، تبعیض‌های جنسیتی در فرایندهای قضایی و نبود سازوکارهای حمایتی برای زنان محکوم به اعدام اشاره می‌کرد. سازمان حقوق بشر ایران همچنین گزارشی درباره شرایط غیرانسانی زندان قرچک -که بسیاری از زنان محکوم به اعدام در آن نگهداری می‌شوند- منتشر کرد.[2]

جمهوری اسلامی با دست‌کم ۴۸ زن اعدام‌شده در سال ۲۰۲۵، بالاترین تعداد اعدام زنان در جهان را دارد. این رقم بالاترین آمار اعدام زنان در بیش از ۲۰ سال گذشته است؛ از زمانی که ثبت نظام‌مند اعدام زنان آغاز شده است. همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، پس از اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر در سال ۲۰۱۷، تعداد اعدام زنان به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر به‌شدت کاهش یافت، اما این روند در عمل از سال ۲۰۲۱ معکوس شد و هم‌زمان با افزایش کلی اعدام‌های مرتبط با مواد مخدر، دوباره افزایش یافت.

حقایقی درباره زنان اعدام‌شده در سال ۲۰۲۴

• دست‌کم ۴۸ زن در سال ۲۰۲۵ در ایران اعدام شدند که نسبت‌به سال گذشته میلادی ۵۵درصد افزایش داشته است و بالاترین آمار ثبت‌شده تاکنون است.
• ۳۲ نفر از این زنان به اتهام قتل و در چارچوب احکام قصاص نفس اعدام شدند.
• ۱۶ زن با اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر اعدام شدند.
• هویت ۴ زن مشخص نیست و یک زن تنها به‌صورت جزئی شناسایی شد.
• یکی از زنان اعدام‌شده شهروند افغانستان بود.
• ۲۱ زن به دلیل قتل همسران یا نامزدهایشان اعدام شدند.
• دست‌کم ۲ زن، کودک‌-همسر بوده‌اند.
• منابع رسمی تنها ۴ مورد (۸ درصد) از این اعدام‌ها را اعلام کرده‌اند.
• بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵، دست‌کم ۲۸۹ زن در ایران اعدام شده‌اند.

زنان اعدام‌شده در سال ۲۰۲۵

نسرین بارانی

نسرین بارانی، ۲۹ ساله اهل اصفهان، در سال ۲۰۲۱ بازداشت شد. او شش سال با مردی ازدواج کرده بود که پس از مدتی از او جدا شد. با این حال، پس از ازدواج مجدد نسرین، همسر سابقش به تعقیب و آزار او ادامه داد. نسرین بارانی به اتهام قتل همسر سابق خود و در چارچوب حکم قصاص به اعدام محکوم شد و روز یکم مارس ۲۰۲۵ در زندان مرکزی اصفهان (دستگرد) به دار آویخته شد.[3]

ستاره طاهرلو

ستاره طاهرلو در سال ۲۰۲۲ به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر بازداشت شد. به گفته منابع آگاه، او مالک یک خودروی وانت بود که در آن مواد مخدر کشف شده بود. اطلاعات بیشتری درباره پرونده او در دست نیست. دادگاه انقلاب ستاره طاهرلو را به اعدام محکوم کرد و سرانجام در روز ۱۹ ماه مه ۲۰۲۵ در زندان دامغان به دار آویخته شد.[4]

فهرست زنان اعدام‌شده در سال ۲۰۲۵

[1] سازمان حقوق بشر ایران، زنان و مجازات اعدام در ایران: دریچه‌ای به آسیب‌شناسی جنسیتی مجازات مرگ، https://iranhr.net/fa/reports/41/

[2] سازمان حقوق بشر ایران، گزارش: «زندان قرچک؛ جهنمی برای زنان و کودکان»، https://iranhr.net/fa/reports/39/

[3]- سازمان حقوق بشر ایران، اعدام نسرین بارانی در اصفهان، https://iranhr.net/fa/articles/7419/

[4]- سازمان حقوق بشر ایران، ستاره طاهرلو و علی‌اصغر عالمی در دامغان اعدام شدند، https://iranhr.net/fa/articles/7596/