اعدام شهروندان خارجی در سال ۲۰۲۵

افغان‌ها بزرگ‌ترین گروه از اتباع غیرایرانی در میان افراد اعدام‌شده و محکومان به اعدام در زندان‌های ایران محسوب می‌شوند. در سال ۲۰۲۱، تا ماه سپتامبر هیچ موردی از اعدام اتباع افغان ثبت نشده بود، اما در فاصله ۳۵ روز، پنج مرد افغان اعدام شدند. در تاریخ ۱۰ اکتبر ۲۰۲۱، سازمان حقوق بشر ایران ابراز نگرانی کرد که تسلط طالبان در ماه اوت همان سال، زمینه را برای اعدام شهروندان افغان تسهیل کرده است.[1] این تعداد در سال ۲۰۲۲ بیش از سه برابر شد و ۱۶ شهروند افغان، از جمله یک کودک‌-مجرم و یک زن، اعدام شدند. در سال ۲۰۲۳، تعداد اعدام‌شدگان افغان به ۲۵ نفر افزایش یافت و در سال ۲۰۲۴ بار دیگر بیش از سه برابر شد و به ۸۰ مورد رسید. در سال ۲۰۲۵، دست‌کم ۸۴ شهروند افغان اعدام شدند.

هیچ اطلاعاتی درباره تعداد دقیق اتباع افغان محکوم به اعدام در زندان‌های ایران در دسترس نیست، اما گمان می‌رود این تعداد به‌ویژه در زندان‌های شرق کشور بالا باشد، مقام‌های حکومت،‌ معمولاً اعدام اتباع افغان را اعلام نمی‌کنند و این افراد عموماً شبکه حمایتی خانوادگی یا وکیل ندارند که بتوانند درباره وضعیت آن‌ها اطلاع‌رسانی کنند. از این رو، تعداد واقعی اعدام‌ها احتمالاً بیش از مواردی است که سازمان حقوق بشر ایران توانسته است تأیید کند.

علاوه بر ۸۴ تبعه افغان، سه شهروند عراقی و یک فرد که مقامات او را «تبعه خارجی» معرفی کردند در سال ۲۰۲۵ اعدام شدند.

آمار و ارقام مربوط به اعدام اتباع افغان در سال ۲۰۲۵

• دست‌کم ۸۴ شهروند افغان در سال ۲۰۲۵ اعدام شدند.
• تنها ۶ مورد از این اعدام‌ها از سوی منابع رسمی اعلام شد.
• ۵۸ نفر به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر اعدام شدند.
• ۱۹ نفر به اتهام قتل (قصاص نفس) اعدام شدند.
• ۶ نفر به اتهام تجاوز جنسی اعدام شدند.
• یکی از اعدام‌شدگان زن بود.
• ۳۶ نفر از اعدام‌شدگان یا شناسایی نشدند یا تنها با نام کوچک معرفی شدند.

شهروندان افغان اعدام‌شده در سال ۲۰۲۵

حدیقه آبادی و یونس مزارشمس

حدیقه آبادی و همسر ۴۶ ساله‌اش، یونس مزارشمس، اهل هرات افغانستان بودند. این زوج به مدت ۲۰ سال در ایران زندگی می‌کردند و سرایدار ساختمان در طالقان بودند. در سال ۲۰۲۱، این زوج به همراه سه فرزندشان بازداشت و به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شدند. حدیقه و یونس در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵ در زندان مرکزی قزوین (چوبیندر) به دار آویخته شدند. پس از اعدام این زوج، سه فرزند خردسالشان از ایران اخراج و به افغانستان فرستاده شدند. هیچ اطلاعاتی درباره سرنوشت این کودکان در دست نیست.[2]

[1] سازمان حقوق بشر ایران، ۲۲۶ اعدام از ابتدای سال ۲۰۲۱ در ایران: افزایش شدید اعدام‌ برای جرایم مربوط به مواد مخدر،  ۱۰ اکتبر ۲۰۲۱ https://iranhr.net/fa/articles/4917

[2] سازمان حقوق بشر ایران،‌ اعدام حدیقه آبادی و یونس مزار شمس، زوج افغان در قزوین، ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵،‌ https://iranhr.net/fa/articles/8005